آناقلیچ مأتأجی (متولد 1240 ه ق، 1824 میلادی)

مأتأجی/ محتاجی، در روستای کوشی، اطراف عشق آباد متولد شد و به سبب فقر مادی به مأتأجی شهرت یافت. اشعار او به زبان حالّی بخشی (خواننده و نوازنده ی خلقی) در بین مردم به شهرت رسید.


مأتأجی از آثاری چون: کور اوغلی، شاه صنم و غریب و ... الهام گرفته است. شعر ماتاجی بیانگر روح پهلوانی و وطن دوستی اوست. در عاشقانه های او، تاثیر نظامی، شاعر بلند آوازه ی ایران، آشکار است.


ماتاجی در سال 1884 به جوار حق رفت. یعنس سه سال بعد از کشتار فجیع مردم گوگ تپه به دست روس ها. شاعر، متألم و متأثر از این کشتار، تحت عنوان قالدیم ویران دنیاده/ در این دنیای ویران، تنها ماندم، چنین سروده است:


یاشیل باشلی یاش گلین، آق اویلر نگیز حیران دور


تایلی چراغیم سوندی، قالدیم ویران دنیاده


* ای عروس های سبز پوش! آشفته شد خانه ی سفیدتان


چراغ زندگی من نیز خاموش، در این دنیای ویران، تنها مانده ام.






ماتاجی در اشعار خود از داستان های عامیانه، ضرب المثل ها و روایات ترکمنی بهره ی فراوان برده است. وی در وصف زن و بیان مقامات اخلاقی و آداب مهمان دوستی نیز، تواناست.


فرزندی ادیب به نام ملادردی یادگار اوست.