TurkmenNashr.com

نمد ترکمن (کچه)

Fri, 24 Apr 2009 15:10:00 -0100

نخستین و كهن ترین نمونه های باقی مانده نمد در آسیا كه دارای طرح و نقش شگفت انگیزی بودند، دركاوش هایی در كورگان شهر بسیار كهن منطقه پازیریك آلتایی بوسیله پژوهشگران روسی یافت شد، كه بصورت كف پوش و پوشش زین اسب و تزیین شده بودند به چهارصد تا پانصد سال پیش از میلاد تعلق داشتند و نشان دهنده پیشینه دو هزار و پانصد ساله هنر دست انسان است. اندازه نمد یافته شده در این منطقه شش متر و پنجاه در چهار متر و پنجاه بوده كه در عمق یخ ها بوده و گویا این نمد طی مراسم دفن بمثابه دیواری چادری برای مرده به كار برده می شده است.
روكش یا پوشش یافت شده به اندازه صد و نوزده در شصت سانتیمتر بوده است. اشیایی دیگری كه در این مكان از جنس نمد وجود داشت، دیوار آویز، روكش، كلاه از جنس نمد، حلقه و غیره بود. این اشیاء تزیین شده با اشیاء دیگر مانند چرم و آهن تركیب شده بودند. برخی از پژوهشگران پیدایش نمد را بیش از هفت هزار سال می دانند. تكنیكی كه در این قدیمی ترین نمد بكار برده شده، برخی امروز نیز در آسیای مركزی بكار می رود. بر این عقیده اند كه تكنیك نمدسازی از طریق مغولستان به چین آورده شده است. دختری كه شاهزاده ای چینی بوده و در مغولستان ازدواج می كند، در نامه ای به خانواده خود می نویسد: «من به كشوری غریب و بیگانه فروخته شدم، یك چادر خانه من است، با دیوارهایی از نمد.»

محمد ولی كمینه

Fri, 24 Apr 2009 15:00:00 -0100

1190- 1260 هجری قمری، 1770- 1840 میلادی.
كمینه یكی از شعرای بزرگ تركمن می باشد، او به سال 1190 هجری قمری در ناحیه سرخس و در خانواده فقیری به دنیا می آید و زندگانی خود را با رنج و مشقت زیادی می گذراند، نام شاعر محمد ولی ( مآمد ولی ) و كمینه لقب اوست، ‌لقب كمینه را شاعر به این خاطر برای خود برگزیده است كه خود را از همه كمتر و كوچكتر می دانسته است. او تحصیلات ابتدایی خود را در مكتب خانه های سرخس به پایان رسانیده و سپس در خیوه و بخارا به تحصیلات عالیه می پردازد و یكی از افراد فاضل و در عین حال خوش سیمای زمان خود محسوب می شود. كمینه اولین بار با دختری به نام (قربان بخت) ازدواج می كند، قربان بخت پس از 29 سال زندگی با شاعر از دنیا می رود و این فقدان به شاعر بسی ناگوار می آید و به همین مناسبت در شعری با عنوان (باریندا ) نهایت اندوه و تالم خود را ابراز می دارد:

بیركم اوتوزییل دیر سوروشدیم دوران
یارسن سیز گره كمز بوفانی جهان
كمینه باردینگ طاووس دك هر یان
ایندی شادلیق یوقدور دنیا باریندا

ترجمه :
بیست ونه سال با تو به سر بردم
بدون تو این جهان فانی برایم ارزشی ندارد
كمینه، مانند طاووس به هر طرف می رفتی
دیگر در این دنیا برایت شادی نخواهد بود

رنج و عذاب روحی كه شاعر مدت ها گرفتار آن بود ،‌ سبب تحلیل رفتن نیروی جسمانی او می شود. شاعر سپس با زنی به نام (خینای ماما ) ازدواج می كند او نیز پس از مدتی از دنیا می رود. بالاخره شاعر برای سومین بار زنی به نام (جما گل) را به همسری انتخاب می كند و تا آخر عمر با او زندگی می كند.
كمینه از قربان بخت دارای 2 پسر به نام های خدایار و الله یارمی شود، و نبیره های شاعر در حال حاضر در قید حیات می باشند. كمینه با عده ای از افراد معروف زمانه خود آشنایی و رفت و آمد داشته است و به اشعار ملانفس یكی از شاعران مشهور هم عصر خود بسیار ارج می نهاده است. كمینه، مختومقلی فراغی، عارف و شاعر شهیر تركمن را استاد خود خطاب می نموده و ارزش و احترام خاصی برای وی قایل بوده است، طوری كه روایت می كنند: شعرای آن عصر، ‌شبی گرد هم جمع می شوند و یك جلسه ادبی تشكیل می دهند ( شب شعر).
یكی از آنها كمینه را مخاطب قرار داده می گوید درباره چه موضوعی باید شعر گفت؟
كمینه جواب می دهد: مختومقلی دشت وسیع سخن را درو كرده و برای ما جز خوشه چینی چیزی دیگر باقی نگذاشته است. دوران پیری كمینه مطابق با زمانی بوده كه ملانفس تازه به دوران می رسد، آن طور كه شایع است روزی از كمینه می پرسند: آیا موفق به خوشه چینی سخنان مختومقلی می شوید؟
او در جواب می گوید: درحال خوشه چینی هستم ولی جوانی از طایفه وكیللر و از تیره یازی هم چون اسب تندپایی كه هردو پایش را بسته باشند جهش كنان از كنار من نمی ماند. مقصود شاعر از تشبیه فوق ملانفس می باشد. كمینه و ملانفس و شخصی به نام امان شبهای زیادی را در كنار یكدیگر به مشاعره و نقد شعر می گذرانند. امان نیز یكی از شعرای هم عصر كمینه بود. كمینه در یكی از اشعارش از او چنین یاد می كند:

مأتأجی/ محتاجی

Mon, 13 Apr 2009 17:40:00 -0100

آناقلیچ مأتأجی (متولد 1240 ه ق، 1824 میلادی)

مأتأجی/ محتاجی، در روستای کوشی، اطراف عشق آباد متولد شد و به سبب فقر مادی به مأتأجی شهرت یافت. اشعار او به زبان حالّی بخشی (خواننده و نوازنده ی خلقی) در بین مردم به شهرت رسید.

مأتأجی از آثاری چون: کور اوغلی، شاه صنم و غریب و ... الهام گرفته است. شعر ماتاجی بیانگر روح پهلوانی و وطن دوستی اوست. در عاشقانه های او، تاثیر نظامی، شاعر بلند آوازه ی ایران، آشکار است.

ماتاجی در سال 1884 به جوار حق رفت. یعنس سه سال بعد از کشتار فجیع مردم گوگ تپه به دست روس ها. شاعر، متألم و متأثر از این کشتار، تحت عنوان قالدیم ویران دنیاده/ در این دنیای ویران، تنها ماندم، چنین سروده است:

یاشیل باشلی یاش گلین، آق اویلر نگیز حیران دور

تایلی چراغیم سوندی، قالدیم ویران دنیاده

* ای عروس های سبز پوش! آشفته شد خانه ی سفیدتان

چراغ زندگی من نیز خاموش، در این دنیای ویران، تنها مانده ام.

ماتاجی در اشعار خود از داستان های عامیانه، ضرب المثل ها و روایات ترکمنی بهره ی فراوان برده است. وی در وصف زن و بیان مقامات اخلاقی و آداب مهمان دوستی نیز، تواناست.

فرزندی ادیب به نام ملادردی یادگار اوست.

فرش ترکمن ؛ اوج هنر و هویت ترکمن

Mon, 13 Apr 2009 16:10:00 -0100

نقوش فرش ترکمنی حفظی بافت است نقوش فرش اصیل ترکمن ذهنی یا حفظی بافت است و زنان ترکمن در تولید این دستبافت، آرمانها و اندیشه هایشان را با رنگهای دلخواه بر روی تار قالی گره می زنند تا تابلویی زیبا و مانا پیش روی مجسم سازند.
شاخ قوچ، نقش عقرب، ماری گول، در ناق گول، قافسه گول، تکه گول، انسی، قزل ایاق، توینگ گول، قوش گول، آوغان گول، تاج حروز، پنجارا آراگول، آق نقش از جمله نقوش زیبایی است که در این هنردستی به کار می رود.

"گول" نقش اصلی فرش ترکمن است که بافته های هر قوم به وسیله آن از بافته های اقوام دیگر متمایز می شود و پشم و پنبه از مواد اولیه برای تولید این هنر ماندگار است.
به رغم ترویج رنگهای شیمیایی هنوز مواد رنگدار گیاهی مانند پوست انار، چوب پویا، خاکستر چوب ازدار و زردچوبه، روناس و نیل برای رنگرزی خامه قالی کاربرد دارد.

دارهای قالی بیشتر از نوع افقی و متحرک بوده و به همراه کوچ ایل جابجا می شود و در سالهای اخیر استفاده از دارهای عمودی نیز در این منطقه رونق یافته است.
اکنون هنرپردازان این هنر دیرپا، پرپیشینه و دارای شهره جهانی با مشکلات فراوانی روبرو هستند و برای رفع مشکلاتشان خواستار حمایت ویژه متولیان امر هستند.

معرفی قبایل و طوایف ترکمن

Sun, 12 Apr 2009 20:30:00 -0100

دده قورقوت اولين اثر ماندگار

Mon, 30 Mar 2009 10:10:00 -0100

دده قورقوت قديميترين اثر مربوط به ترك ها و تركمانان است كه به دست ما رسيده است. اين كتاب بارها در كشورهاي مختلف منتشر گرديده و در ايران به زبانهاي تركي و ترجمه فارسي نيز انتشار يافته است اما

نار

Mon, 30 Mar 2009 10:00:00 -0100

شاهير عوض تاغان كاتبي نينگ

Mon, 30 Mar 2009 09:50:00 -0100

1881نجي ميلادي ييلي تاريخده ، تركمن لر اوچين اولي پاجغه دوره ديلن ييل دير . بو ييل ده اورس حاكم لري ، اوز بايليق لارينه قناعت ادمان ، اوتلي ياراغ لارنه بويسانيب ،

گل جمال

Mon, 30 Mar 2009 09:50:00 -0100